+ 48 530 840 369
+48 601 675 651

ul. Czechowska 4 lok. 12, 20--072 Lublin
ul. Aleja Jana Pawła II 86, 21-010 Łęczna

kontakt@adwokat-lublin-leczna.pl

PUBLIKACJE

blog prawniczy

CZY MOGĘ NIE DAĆ MĘŻOWI/ŻONIE ROZWODU? CZYLI, KIEDY ORZECZENIE ROZWODU JEST NIEDOPUSZCZALNE

rozwód
rozwód z orzekaniem o winie, rozwód bez orzekania o winie, negatywne przesłanki rozwodu, trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego

Gdy małżeństwa nie da się już uratować, małżonkowie podejmują decyzję o rozwodzie. Nierzadko dochodzi jednak do sytuacji, kiedy jeden z małżonków nie chcę zgodzić się na rozwód. Czy orzeczenie rozwodu jest możliwe tylko gdy chcę tego każdy z małżonków, czy też sąd może orzec rozwód, w sytuacji gdy jest to arbitralna decyzja tylko jednego małżonka? Na to pytanie nie można odpowiedzieć w jedynym zdaniu – aby sąd mógł orzec rozwód muszą zaistnieć zarówno przesłanki pozytywne, jak i nie mogą zaistnieć przesłanki negatywne określone w Kodeksie Rodzinny i Opiekuńczym.

Przesłanki pozytywne – trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego

Sąd orzeka rozwód jeżeli pomiędzy małżonkami nastąpi zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Co należy rozumieć pod pojęciem pożycie małżeńskie? W orzecznictwie dość konsekwentnie uznaje się, że jest to istnienie pomiędzy małżonkami trzech więzi – duchowej, fizycznej i gospodarczej.

Więź duchowa to więź charakterystyczna dla więzi łączącej małżonków – wzajemna bliskość relacji, występujące pomiędzy małżonkami uczucie. Jeżeli te elementy zanikły, możemy mówić o zerwaniu więzi duchowej. Brak więzi duchowej nie powinno być jednak utożsamiane z wrogimi relacjami pomiędzy małżonkami. Utrzymywanie pomiędzy małżonkami poprawnych relacji – choćby przez wzgląd na wspólne małoletnie dzieci, nie przesądza o tym, że pomiędzy małżonkami w dalszym ciągu istnieje więź duchowa, potwierdzająca brak rozkładu pożycia małżeńskiego.

Więź fizyczna to nic innego jak wspólne pożycie małżonków i utrzymywanie przez nich stosunków fizycznych. Nawet sporadyczne stosunki fizyczne pomiędzy małżonkami mogą przesądzać o tym, że rozkład pożycia małżeńskiego nie ma charakteru trwałego, a tym samym orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne.

Więzi gospodarcze pomiędzy małżonkami, to nic innego jak wspólne zarządzenia przez małżonków finansami, zajmowanie wspólnego mieszkania itp. Podkreślenia wymaga, że dla orzeczenia rozwodu, nie jest konieczne całkowite zerwanie więzi gospodarczych  z drugim małżonkiem. Jeżeli istnienie pomiędzy małżonkami więzi gospodarczej jest spowodowane jakimiś szczególnymi okolicznościami (np. trudną sytuacja materialną stron, uniemożliwiającą wyprowadzenie się jednego z małżonków z wspólnie zajmowanego mieszkania), to sąd może uznać orzeczenie rozwodu za dopuszczalne.

Z zupełnym rozkładem pożycia mamy do czynienia wtedy, jeżeli ustały wszystkie wskazane powyżej więzi łączące małżonków, z pewnymi odstępstwami. Z trwałym rozkładem pożycia mamy do czynienia wtedy, gdy więzi te ustały na tyle dawno, że zgodnie z doświadczeniem życiowym nie należy się spodziewać, iż dojdzie do powrotu do siebie małżonków. Jeżeli nie doszło do ustania w sposób trwały wskazanych powyżej więzi, to orzeczenie rozwodu będzie niedopuszczalne.

Przesłanki negatywne rozwodu

Pomimo ustalenia przez sąd, że doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, rozwód w dalszym ciągu może okazać się niedopuszczalny. Będzie tak, jeżeli w konkretnym przypadku wystąpi jedna z tzw. negatywnych przesłanek rozwodu określonych w art. 56 § 2 i 3 k.r.o.. Należą do nich:

  1. sprzeczność orzeczenia rozwodu z dobrem wspólnych małoletnich dzieci małżonków;
  2. sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego;
  3. niedopuszczalność żądania rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia, chyba, że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód lub że odmowa zgody na rozwód małżonka niewinnego jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

W przypadku zaistnienia którejkolwiek z wskazanych powyżej przesłanek, sąd nie orzeknie rozwodu pomiędzy małżonkami. Poniżej, zostaną omówione poszczególne przesłanki:

Sprzeczność orzeczenia rozwodu z dobrem wspólnych małoletnich dzieci małżonków

Przez wspólne małoletnie dzieci małżonków należy rozumieć: dzieci pochodzące od obojga małżonków, dzieci pochodzące od jednego z małżonków, a przysposobione przez drugiego oraz dzieci przysposobione wspólnie przez obojga małżonków. Nie są wspólnymi dziećmi małżonków dzieci tylko jednego z małżonków, nawet jeżeli są wychowywane wspólnie przez obojga małżonków i silnie związane z tym małżonkiem, który nie jest ich rodzicem.

Co należy natomiast rozumieć pod pojęciem dobra tych dzieci i kiedy to dobro może być naruszone przez rozwód. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że rozwód rodziców zawsze jest ciężkim przeżyciem dla małoletnich i nigdy nie pozostaje dla nich zdarzeniem obojętnym. Nie chodzi więc tu o standardowa sytuację, kiedy dla wspólnych dzieci małżonków rozwód jest wydarzeniem przykrym, jednak są one w stanie sobie z nim samodzielnie poradzić.

Sąd badając czy nie zachodzi wskazana powyżej przesłanka weźmie pod uwagę to, jak będzie wyglądała sytuacja dziecka po rozwodzie, a mianowicie uwzględni zmiany jakie nastąpią w życiu dziecka w aspekcie materialnym, emocjonalnym oraz w zakresie prawa dziecka do wychowywania przez obojga rodziców. Szczególną uwagę zwraca się tutaj na aspekt niemajątkowy – bierze się pod uwagę, czy rozwód nie naruszy nadmiernie więzi emocjonalnej dziecka z jednym rodziców. Ponadto, istotne znaczenie ma wiek dziecka, jego więź z rodzicami oraz poziom jego wrażliwości. Jeżeli rozwód stanowiłby zbyt traumatyczne przeżycie dla dziecka, sąd z uwagi na dobro dziecka może odmówić małżonkom rozwodu.

Sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego

Dla zaistnienia tej przesłanki musi istnieć jakaś szczególna sytuacja, która uzasadnia przekonanie, że orzeczenie rozwodu pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.  Z taka sytuacją będziemy mieli do czynienia, gdy jeden z małżonków jest poważnie chory i wymaga stałej opieki. Podobnie, gdy już dorosłe dzieci  małżonków znajdują się w stanie uniemożliwiającym ich samodzielną egzystencję, a orzeczenie rozwodu znacznie pogorszyłoby ich sytuację bytową. Ustawodawca odwołuje się tu do zasad współżycia społecznego, w rzeczywistości więc do istniejących w świadomości społeczeństwa zasad moralnych, nakazów i obyczajów. Każdorazowo, należy więc oceniać, czy w danej sprawie sytuacja małżonków, nie uzasadnia uznania, że orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Podkreślenia wymaga, że co do zasady powoływanie się na zaistnienie tej przesłanki przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego należy uznać za bezskuteczne. Podobnie, jeżeli ciężka choroba drugiego małżonka, powstała na skutek jego wyłącznej winy, przykładowo przez długotrwałe zażywanie przez niego narkotyków czy nadużywanie alkoholu.

Niedopuszczalność żądania rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 56 § 3 k.r.o. orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego. Problematyka ta dotyka bezpośrednio określenia winy przy rozwodzie, która zostanie omówiona w dalszych postach. Od powyższej zasady istnieją dwa wyjątki – pomimo żądania rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego za rozkład pożycia małżeńskiego, rozwód będzie dopuszczalny, jeżeli:

– drugi małżonek (małżonek niewinny) wyrazi zgodę na rozwód;

– odmowa zgody na rozwód małżonka niewinnego jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

O ile pierwszy wyjątek jest jak najbardziej jasny, o tyle drugi rodzi pytanie, kiedy odmowa zgody na rozwód drugiego małżonka będzie sprzeczna z zasadami współżycia społecznego? Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia choćby w sytuacji gdy małżonek winny pozostaje w związku nieformalnym z inną osobą, z którą posiada wspólne dziecko, choć każdorazowo, taka sytuacja musi podlegać odrębnej analizie. Należy jednak pamiętać, że odmowę zgody na rozwód małżonka niewinnego, można uznać za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego tylko w wyjątkowych okolicznościach. To małżonek winny musi wykazać, że brak zgody na rozwód jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Podsumowanie

Reasumując, małżonek może nie wyrazić zgody na rozwód tylko wtedy, gdy z takim żądaniem wystąpi małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego. Istnieje jednak szereg innych okoliczności, które sąd bierze pod uwagę w postępowaniu rozwodowym i które mogą wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie w zakresie orzeczenia rozwodu. W szczególności jest to ocena trwałości i zupełności rozkładu pożycia małżeńskiego, dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, czy zgodność żądania rozwodu z zasadami współżycia społecznego. Z całą pewnością, bez zgody drugiego małżonka na rozwód, o wiele trudniej uzyskać satysfakcjonujące dla siebie rozstrzygnięcie, jak również strony czeka o wiele dłuższe postępowanie.

Dodaj komentarz

  • All
  • adwokat
  • adwokat lublin
  • adwokat łęczna
  • alimenty
  • alimenty na dziecko
  • długi spadkowe
  • kancelaria adwokacka lublin
  • kancelaria adwokacka łęczna
  • negatywne przesłanki rozwodu
  • obowiązki pracodawcy
  • obowiązki pracownika
  • podatek
  • podwyższenie alimentów
  • pozew o alimenty
  • prawa pracodawcy
  • prawa pracownika
  • prawo cywilne
  • prawo pracy
  • prawo rodzinne
  • prawo spadkowe
  • przyjęcie spadku
  • przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza
  • przymusowy urlop
  • rozwód
  • rozwód z orzekaniem o winie
  • spadek
  • testament
  • trwały i zupełny rozkład pożycia
  • urlop bezpłatny
  • urlop wypoczynkowy
  • urlop zaległy
  • urząd skarbowy
  • wypowiedzenie umowy o pracę

Adres

Biuro w Lublinie: ul. Czechowska 4 lok. 12, 20-072 Lublin
Biuro w Łęcznej: ul. Aleja Jana Pawła II 86, 21-010 Łęczna (deptak)

E-mail

kontakt@adwokat-lublin-leczna.pl

adw. Karolina Stawnicka-Kowalczyk

tel. +48 530 840 369
e-mail: k.stawnicka@adwokat-lublin-leczna.pl

adw. Katarzyna Zych-Ślusarska

tel. +48 601 675 651
e-mail: adw.zych@gmail.com

Kancelaria Adwokacka świadczy profesjonalną pomoc prawną na rzecz osób fizycznych i przedsiębiorców. Obecnie w ramach naszej działalności funkcjonują dwa biura – w Lublinie i Łęcznej. 

Kancelaria Adwokacka oferuje szeroki wachlarz usług z różnych dziedzin prawa. Do każdej powierzonej nam sprawy podchodzimy z pełnym zaangażowaniem, zawsze dbając o interes naszych klientów. 

 

www.adwokat-lublin-leczna.pl 2020